Çocuk ve Ergenlerde Sosyal Fobi

Sosyal fobi (sosyal anksiyete bozukluğu), çocuk ve ergenlerde sık görülen ancak çoğu zaman fark edilmesi zor olan bir kaygı bozukluğudur. Sosyal fobisi olan çocuk ve ergenler, başkaları tarafından olumsuz değerlendirilmekten, eleştirilmekten ya da küçük düşmekten yoğun biçimde korkarlar. Bu korku, günlük yaşamlarını, okul başarılarını ve sosyal ilişkilerini önemli ölçüde etkileyebilir.

Çocuklarda sosyal fobi genellikle sınıf içinde söz almaktan kaçınma, öğretmene soru sormakta zorlanma, arkadaş gruplarına katılmak istememe gibi davranışlarla kendini gösterir. Ergenlik döneminde ise bu durum daha belirgin hale gelebilir; sunum yapma korkusu, yeni insanlarla tanışmaktan kaçınma, topluluk içinde yemek yemekten ya da konuşmaktan çekinme gibi belirtiler görülebilir. Bazı çocuklar kaygılarını açıkça ifade edemez ve bunu karın ağrısı, baş ağrısı, mide bulantısı gibi bedensel yakınmalarla gösterebilir.

Sosyal fobinin ortaya çıkmasında birçok etken rol oynar. Genetik yatkınlık, çekingen mizaç, aşırı eleştirel ya da koruyucu ebeveyn tutumları, akran zorbalığı ve olumsuz sosyal deneyimler bu etkenler arasında sayılabilir. Özellikle ergenlik döneminde artan sosyal beklentiler ve akran ilişkilerinin önemi, sosyal kaygının daha yoğun yaşanmasına neden olabilir.

Tedavi edilmediğinde sosyal fobi, çocuğun özgüven gelişimini, akademik başarısını ve sosyal becerilerini olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle erken fark edilmesi büyük önem taşır. Psikoeğitim, bilişsel davranışçı terapi ve gerektiğinde aile desteği, sosyal fobinin tedavisinde etkili yöntemlerdir. Çocuğun kaygılarının anlaşılması, yargılanmadan dinlenmesi ve küçük adımlarla sosyal ortamlara katılımının desteklenmesi iyileşme sürecini kolaylaştırır.

Sonuç olarak, sosyal fobi çocuk ve ergenlerin “utangaçlığı” olarak görülmemeli, ciddiyetle ele alınması gereken bir ruh sağlığı durumu olarak değerlendirilmelidir. Doğru destek ve anlayışla, çocuklar ve ergenler sosyal kaygılarıyla baş etmeyi öğrenebilir ve potansiyellerini daha rahat ortaya koyabilirler.

Konya’da çocuk ve ergen psikiyatrisi konusunda destek almak isteyenler, Prof. Dr. Serhat Türkoğlu’na başvurabilirler.

Bu metin için uygun 5 anahtar kelime şöyle olabilir:

1.      Çocuk ve ergenlerde sosyal fobi

2.      Sosyal anksiyete bozukluğu

3.      Okul ve sosyal uyum sorunları

4.      Bilişsel davranışçı terapi

5.      Çocuk ve ergen psikiyatrisi (Konya)